Voor welke aanpak kiezen transitienetwerken in de praktijk? En wat hebben zij onderweg geleerd? Nu transitienetwerken in de voedselsector zo’n 10 jaar verder zijn, is het de moeite eens te vragen hoe zij het hebben aangepakt de laatste jaren. Op welke momenten gooiden zij het roer om? Gebruiken ze ook theoriën of modellen uit de transitiekunde, of ontwerpen zij gaandeweg hun eigen stappen? Waar lopen ze tegenaan? En lukt het ze om van pilots naar daarwerkelijke systeemimpact te komen?
Allemaal vragen die ik ze kan stellen in de nieuwe podcastreeks: ‘Navigeren in Transitienetwerken’. Samen met de Haagse hogeschool zette ik een project op, waaraan inmiddels zo’n 20 regionale en landelijke transitienetwerken aan mee doen. En niet de minste: TcV, de Friese voedselbeweging, Samen tegen voedselverspilling, SFYN, Gonzend rivierenland, enzovoorts. Maar ook zzp-ers die regelmatig als adviseur of kwartiermaker worden ingezet om een transitienetwerken op te zetten. Allemaal zeer ervaren transitienetwerk-facilitators en – voorzitters die een boekje open doen.
De eerste vijf podcasts van dit project verschijnen in 2025. In 2026 ga ik verder en spits ik onderweg de vragen steeds verder toe: Wat is de rol van diverse overheden? Deed je steeds hetzelfde of veranderde je van rol in diverse transitiefasen (zoals het Transmission model)? Wie lukt het om ook actief consumenten te betrekken? Wanneer nodig je welke stakeholders uit voor welke activiteiten? Welke tools heb je ontwikkeld? Hoe borg je voortgang op de langere termijn? Welke rol kan ontwerp spelen in de voedseltransitie?
Onderweg haken naast transitienetwerken ook andere onderzoeksinstellingen aan. Ik werk nu samen met lector Patrick Huntjens (transitiebloem), Gerry Kouwenhoven en Social Designer Wina Smeenk (Co-design canvas) van Inholland. Het ministerie van LVVN is ook aangehaakt en heeft het mogelijk gemaakt de serie interviews in korte tijd aan te vullen. In 2026 komen om te beginnen een interview met Jeroen Willemsen / Green Protein Alliance en met Stroomgebied Zuid-Veluwe (duurzame en sociale gebiedsontwikkeling) online.
Uit de gesprekken komt ook een wens tot meer samenwerking naar voren; hoe pakken we dat op? Ga mee op reis en sluit je aan. In 2026 volgt een reeks bijeenkomsten waaraan alle transitienetwerken aan mee kunnen doen.
